Υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν στο θέατρο σαν επισκέπτες κι άλλοι που το κουβαλούν μέσα τους σαν πατρίδα. Ο Γιάννης Ξενιτόπουλος ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Από τα πρώτα του βήματα στη Θεσσαλονίκη μέχρι τις παραστάσεις που άφησαν αποτύπωμα στο κοινό της Ξάνθης και της πόλης του, η πορεία του θυμίζει ένα συνεχές ταξίδι φωτός και αναζήτησης. Με το πάθος ως μόνιμο σύντροφο και την ανάγκη για έκφραση ως σταθερή πυξίδα, ο Γιάννης χτίζει μικρούς σύμπαντες πάνω στη σκηνή, εκεί όπου η αλήθεια και το όνειρο συναντιούνται για μια στιγμή που μοιάζει αιώνια.

Το θέατρο για σένα είναι σκηνή ή καθρέφτης; Παίζεις ρόλους ή αποκαλύπτεις κομμάτια του εαυτού σου;
Στο θέταρο γίνεται η αποτύπωση του κόσμου που μας περιβάλλει, μέσα στα όρια μιας σκηνής. Ο ηθοποιός καλέιται να φέρει πάνω στη σκηνή στιγμές, συναισθήματα, εντυπώσεις και αλήθειες τις ίδιας της ζωής , οπότε σίγουρα αποτελεί καθρέφτη του έξω κόσμου. Πάντοτε σε ένα ρόλο μπορείς να βρεις (έστω και το ελάχιστο) κοινό σου σημείο με ένα χαρακτήρα ώστε να μπορέσεις να τον καταλάβεις, να τον συμπονέσεις και να τον αποδόσεις σε μια παράσταση.

Ποια στιγμή πάνω στη σκηνή σε έχει “ξεγυμνώσει” περισσότερο — εκείνη που θυμάσαι και λες “εκεί ήμουν αληθινά εγώ”;
Αυτό πολλές φορές οφείλεται στη συμπραξη κοινού και ηθοποιού, είναι μια σχέση ενεργή και έχω συλλάβει τον εαυτό μου να απογυμνώνεται εντελώς σε περιπτώσεις που ένιωσα οτι μπορώ να είμαι απόλυτα ειλικρινείς. Συνήθως αυτό συμβαίνει πολλές φορές όταν υπάρχουν παιδιά στο κοινό, αυτά είναι συνήθως θεατές χωρίς δευτερογενής αντιστάσεις , με διάθεση αγνή και ειλικρινεια ψυχής.

Υπάρχει μια φράση από κείμενο που κάποτε είπες και ακόμα σε “κυνηγάει” μέσα σου;
Είχα την τύχη να συμμετέχω σε έργα με πολύ σημαντικά κείμενα οπότε μου είναι πολύ δυσκολο να ξεχωρίσω μια συγκεκριμένη. Θα σας πω μια απο τον Ευτυχισμένο Πρίγκιπα  που ετοιμαζόμαστε να ανεβάζουμε αυτή τη στιγμή. Ειναι η φράση που λέει ο Πρίγκιπας στο αγαπημένο του χελιδόνι καθώς κοιτάζει με συμπόνια ψηλά την πόλη και τους ανθρώπους ” Χελιδονάκι, μου διηγήθηκες όμορφα και ενδιαφέροντα πράγματα, το πιο σημαντικό πράγμα όμως ξέρεις πιο είναι; Είναι ο πόνος τον ανθρώπων.”

Όταν τα φώτα σβήνουν, ποιο πρόσωπο μένει πίσω – ο ηθοποιός, ο άνθρωπος ή κάτι ανάμεσα;
Δε νομίζω οτι μπορώ να διαχωρίσω αυτές τις ιδιότητες. Η ψυχοσύνθεση των ανθρώπων εκφράζεται με όλες του τις ιδιότητες και προσωπικά θεωρώ οτι τις κουβαλάμε παντού και κάθε στιγμή. Την ιδιότητα του ηθοποιού, του γονιού, του φίλου, του εραστή και είναι όλες αυτές που συνθέτουν την καθημερινή μας αύρα.

Το θέατρο είναι μια τέχνη που απαιτεί έκθεση. Τι φοβάσαι περισσότερο να δείξεις;
Προσωπικά όταν ανεβαίνω στη σκηνή θέλω να ξέρω οτι έχω να πω κάτι σημαντικό στον κόσμο. Αυτό έχει να κάνει αποκλειστικά με το κείμενο και το έργο που ανεβάζεις την παρούσα στιγμή. Αν είμαι σίγουρος για τη σημαντικότητα αυτού που έχω να πω δε φοβάμαι τίποτα. Ίσως έχω μεγάλη αγωνία να καταφέρω να το περάσω όμορφα στο κοινό, αλλά φόβο σίγουρα δεν έχω.

Αν το κοινό μπορούσε να ακούσει τις σκέψεις σου λίγο πριν βγεις στη σκηνή, τι θα άκουγε;
Θα άκουγε μάλλον προτάσεις του τύπου “είναι στη θέση του το prop αυτό”, “αν ξεχαστεί η τάδε ατάκα πάμε αμέσως παρακάτω” και άλλα παρόμοια. Ο ηθοποιός πρέπει να είναι σε απόλυτη συγκέντρωση και εγρήγορση να αντιμετωπίση το οτιδήποτε πάει εκτός ροής της παράστασης αλλά ταυτόχρονα να έχει αγκαλιά το ρόλο του και να τον κουβαλάει μαζί του τρυφερά.
Σε κάθε παράσταση κάτι “πεθαίνει” κι κάτι “γεννιέται”. Τι αφήνεις πίσω και τι παίρνεις μαζί σου κάθε φορά;
Νομίζω οτι δεν αφήνω ποτέ κάτι πίσω μου, θεωρώ τεράστιο κέρδος τη διαδικασία μιας παράστασης απο το σημείο μηδέν της πρώτης πρόβας , μέχρι την τελευταία υπόκλιση. Είναι πολύτιμες στιγμές και μεγάλοι θησαυροί για να τους αφήσω πίσω μου. Παίρνω την κάθε στιγμή ομορφιάς ή πόνου και προχωράω μαζί τους.

Πιστεύεις πως ο καλός ηθοποιός πρέπει να πονάει για να καταλάβει; Ή μπορεί να βουτήξει στη συγκίνηση χωρίς να καεί;
Αυτό νομίζω το έχει απαντήσει ο Κουροσάβα εξαιρετικά στην ταινία του ΡΑΝ όπου ακόγεται η φράση, “Ο άνθρωπος γεννιέται κλαίγοντας, όταν έχει κλάψει πολύ πεθαίνει”. Ο πόνος είναι κομμάτι της φθαρτής μας φύσης δεν μπορουμε να τον αποφύγουμε, αλλά θεωρώ πως δεν πρέπει να τον φοβόμαστε γιατι τότε φοβόμαστε την ίδια τη ζωή.

Ποια ήταν η πιο δύσκολη σιωπή που χρειάστηκε να κρατήσεις μπροστά στο κοινό;
Νομίζω όταν βρεθήκαμε με το θίασο παράστασης πάνω στη σκηνή να παραλάβουμε ένα βραβείο κοινού, αλλά ο σκηνοθέτης μας είχε φύγει λίγους μήνες πριν απο την ζωή . Προκειται για τον Αχιλλέα Ψαλτόπουλο, ένα άνθρωπο που αγαπάω πολύ ακόμα και σήμερα που δεν είναι κοντά μας.

Αν μπορούσες να πεις μία μόνο φράση στο κοινό σου μετά από όλα αυτά τα χρόνια στο θέατρο, ποια θα ήταν;
Ας πιστεψουμε στην αγάπη, υπάρχει ακόμα χρόνος και ελπίδα.

Καθώς ολοκληρώνεται αυτή η συζήτηση, μένει μια γλυκιά ησυχία· σαν εκείνη που απλώνεται στη σκηνή λίγο πριν πέσει η αυλαία. Ο Γιάννης Ξενιτόπουλος δεν ερμηνεύει απλώς ρόλους – τους κατοικεί, τους αφουγκράζεται και τους προσφέρει στο κοινό με γενναιοδωρία και αφοσίωση. Με πίστη στη δύναμη του θεάτρου και με μια καρδιά που συνεχίζει να χτυπά στον ρυθμό των προβολέων, ο δρόμος του ανοίγει μπροστά του γεμάτος νέες ιστορίες. Ιστορίες που περιμένουν εκείνον για να τους δώσει ζωή.

Συνέντευξη: Πανέλα Χριστίνα